Fundusze emerytalne

Minimum przyzwoitości

Ścisła kontrola ryzyka inwestycyjnegoryzyko inwestycyjne funduszy - prawdopodobieństwo osiągnięcia przez fundusz przypisywanej stopy zwrotu, wiążące się z ewentualnością osiągnięcia zysków bądź poniesienia strat (możliwości wystąpienia tak wyższej, jak i niższej rzeczywistej stopy zwrotu); zależne od umiejętności zarządzających danym funduszem - głównie od doboru polityki inwestycyjnej: przy wyższym r.i.f. - możliwy wyższy potencjał wzrostu, ale i większe prawdopodobieństwo straty z inwestycji; fundusze nastawione na inwestowanie aktywów w lokaty o wyższym potencjale wzrostu - polecane osobom o wysokim poziomie akceptacji ryzyka inwestycyjnego, fundusze zakładające niższe zaangażowanie aktywów w akcjach przedsiębiorstw - polecane osobom o niższym poziomie tej akceptacji. (patrz: Mnożenie przez rozproszenie) nie ustrzeże nas jednak przed błędnymi decyzjami fund managerówfund manager - > zarządzający.. Nawet doradcy inwestycyjni,doradca inwestycyjny - osoba, mająca uprawnienia do zarządzania aktywami funduszu emerytalnego oraz funduszu inwestycyjnego, legitymująca się odpowiednią licencją, uzyskaną po egzaminach przed Komisją Papierów Wartościowych i Giełd. mający odpowiednie uprawnienia i doświadczenie, nie są w stanie zagwarantować, że akcje, dobrane przez nich do aktywów naszego funduszu, będą tymi, które nie przyniosą zbyt dużych strat. Dlatego prawo chroni nas przed takimi błędami.

"Minimum przyzwoitości" to nic innego jak minimalna stopa zwrotuminimalna stopa zwrotu, msz. - stopa zwrotu zagwarantowana każdemu uczestnikowi II filara, bez względu na wynik funduszu emerytalnego, określana w stosunku do średniej ważonej stopy zwrotu, jako stopa: odpowiadająca 50 procentom śwsz. lub o 4 punkty procentowe niższa - wybierana jest wartość mniejsza., ustalana w stosunku dośredniej stóp zwrotuśrednia ważona stopa zwrotu, śwsz. - średnia stopa zwrotu wszystkich funduszy emerytalnych II filara, podawana na koniec każdego kwartału za ostatnie 24 miesiące; obliczana na podstawie stóp zwrotu (poszczególnych funduszy) ważonych w proporcji do wielkości aktywów (tych funduszy); podstawa do wyliczenia minimalnej stopy zwrotu., osiąganych przez wszystkie fundusze emerytalne. Wyniki poszczególnych funduszy nie są równoważne - stopy zwrotu poszczególnych funduszy wpływają na wyliczenie średniej, ale proporcjonalnie do wielkości aktywów danego funduszu. Przykład: Jeśli aktywaaktywa funduszu - całość lokat oraz środków pieniężnych danego funduszu; -> portfel funduszu. danego funduszu odpowiadają 10% aktywów wszystkich funduszy emerytalnychfundusz emerytalny - wyodrębniony majątek przechowywany przez depozytariusza, mający osobowość prawną, obejmujący różnorodne lokaty i środki pieniężne, podzielony na jednostki rozrachunkowe (udziały); zarządzany przez powszechne towarzystwo emerytalne (w drugim filarze jako otwarty fundusz emerytalny) lub przez pracownicze towarzystwo emerytalne (w PPE jako pracowniczy fundusz emerytalny), prowadzące politykę inwestycyjną funduszu i dążące do osiągnięcia możliwie najwyższej stopy zwrotu przy zachowaniu ograniczeń, wynikających z przepisów "Ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych"., to wynik tego funduszu kształtuje średnią w 10%. Mały fundusz emerytalny (obejmujący np. 1% rynku) bierze się więc pod uwagę przy wyliczaniu wartości średniej również w odpowiedniej (1-procentowej) proporcji. Stąd właśnie określenie: średnia ważona.
TABELA OPISUJĄCA

minimalna stopa zwrotu
częstotliwość wyliczania	co pół roku
okres wyliczania stopy zwrotu	36 miesięcy (do 2004 24 miesięcy)
podstawa	średnia ważona stopa zwrotu (śwsz.)
wielkość	50% śwsz. lub o 4 punkty procentowe niższe
uzupełnianie niedoboruniedobór - kwota do bezwzględnego dopłacenia wszystkim członkom funduszu emerytalnego, mającego w danym okresie stopę zwrotu niższą od minimalnej stopy zwrotu.; wymagana do uzupełnienia aktywów tego funduszu do wartości odpowiadającej msz.; źródła dopłaty ustalone w kolejności: (1) rachunek rezerwowy funduszu, (2) kapitały powszechnego towarzystwa emerytalnego zarządzającego funduszem, (3) Fundusz Gwarancyjny, (4) Skarb Państwa.	rachunek rezerwowyrachunek rezerwowy - wyodrębniona część aktywów funduszu, powstała z wpłat PTE zarządzającego funduszem; odpowiadająca 1,5% aktywów funduszu, nabytych za składki jego członków; przeznaczona na uzupełnienie ewentualnego niedoboru (pierwsze źródło uzupełnienia)., kapitały PTEPTE - powszechne towarzystwo emerytalne., Fundusz GwarancyjnyFundusz Gwarancyjny - środki odpowiadające 0,1% aktywów wszystkich funduszy emerytalnych II filara, pochodzące z wpłat powszechnych towarzystw emerytalnych, przewidziane na pokrycie ewentualnego niedoboru w danym funduszu, jako trzecie w kolejności źródło uzupełniania niedoboru - po środkach z rachunku rezerwowego tego funduszu i kapitałach PTE zarządzającego tym funduszem.

Średnia ważona stopa zwrotu jest wyliczana raz na kwartał (4 razy w roku) - w ostatnim dniu roboczym każdego kwartału (w ostatnim dniu roboczym marca, czerwca, września, grudnia). Śwsz. określa się na podstawie stopy zwrotu (procentowej zmiany wartości jednostek rozrachunkowych) funduszy w okresie 36 miesięcy, liczonych od ostatniego dnia roboczego marca i września.

"Minimum przyzwoitości" jest określane na stosunkowo niskim poziomie, z uwzględnieniem specyfiki inwestowania w akcjach. Minimalna stopa zwrotu wybranego funduszu nie może być niższa:
- niż 50% wartości śwsz.
  lub
- o 4 punkty procentowe od średniej.

Bierze się pod uwagę współczynnik dający mniejszą wartość. Zawsze, gdy średnia wynosi więcej niż 8%, uwzględnia się pierwszy współczynnik, a gdy niższa - drugi. Przykład: Jeżeli śwsz. w danym okresie wyniesie 20%, to przy pierwszym współczynniku uzyskalibyśmy 10-procentową stopę zwrotu, a przy drugim - 16-procentową; bierze się więc pod uwagę dający mniejszą wartość, pierwszy współczynnik. Gdy wartość średniej jest mniejsza niż 8% i np. wynosi 2%, wówczas minimalna stopa zwrotu wynosi -2% (jest niższa o 4 punkty procentowe), gdyż przy uwzględnieniu współczynnika 50% wartości średniej otrzymujemy 1%.
Przy średniej ważonej wynoszącej 8% oba współczynniki dają tę samą wartość.

Jeżeli funduszowi emerytalnemu nie udaje się osiągnąć w danym okresie stopy zwrotustopa zwrotu - > oczekiwana s.z., -> realna s.z. funduszu, -> s.z. brutto funduszu, -> s.z. netto funduszu. odpowiadającej "minimum przyzwoitości", to wartości aktywów tego funduszu są podwyższane o taką wielkość, by wartość jednostki rozrachunkowej odpowiadała minimalnej stopie zwrotu. Środki na uzupełnienie powstałego niedoboru pochodzą odpowiednio (tu również istnieją regulacje prawne) z:
- rachunku rezerwowego,
- kapitałów PTE,
- Funduszu GwarancyjnegoFundusz Gwarancyjny - środki odpowiadające 0,1% aktywów wszystkich funduszy emerytalnych II filara, pochodzące z wpłat powszechnych towarzystw emerytalnych, przewidziane na pokrycie ewentualnego niedoboru w danym funduszu, jako trzecie w kolejności źródło uzupełniania niedoboru - po środkach z rachunku rezerwowego tego funduszu i kapitałach PTE zarządzającego tym funduszem.

Tu z kolei warto pamiętać, że minimalna stopa zwrotu może mieć w pewnych okresach wartość ujemną. Jednak nie powinniśmy się tym martwić, jeżeli dzieje się tak tylko sporadycznie. [Pamiętaj również o zarabianiu dzięki falowaniu.]