Pracownicze Programy Emerytalne

Sposób inwestowania, wartość środków





Co to jest opcja inwestycyjna?
Jeden z kilku funduszy, możliwych do wyboru (przez uczestnika programu), w których można lokować składki odprowadzane do PPE.

Kto decyduje o sposobie lokowania składek i ich późniejszych losach?
Pracodawca, instytucja finansowa, a w największym stopniu - uczestnik PPE. Pracodawca � bo wybiera określoną instytucję finansową (podmiot zarządzający); wybrana instytucja finansowa - bo decyduje o sposobie inwestowania składek w ramach danej opcji inwestycyjnej (danego funduszu) i zarządza procesem inwestowania; uczestnik PPE - bo to on podejmuje decyzję o wyborze opcji i jej ewentualnej zmianie w trakcie oszczędzania.

Ile opcji inwestycyjnych mam do wyboru?
Tyle, ile przewidują warunki danego programu. Informacje na ten temat zawiera zawsze deklaracja przystąpienia do PPE, otrzymywana od pracodawcy; można je też uzyskać u pełnomocnika pracodawcy.

Czym różnią się między sobą poszczególne opcje inwestycyjne?
Głównie potencjałem wzrostu przypisywanemu danemu rodzajowi funduszu i okresowymi wahaniami bieżącej wartości (ryzykiem inwestycyjnym).

Która opcja inwestycyjna jest najlepsza?
Ocena zależy wyłącznie od przystępującego do PPE. Uwarunkowana jest celem inwestycyjnym danego pracownika - tym, jaką dokładnie kwotę chciałby zgromadzić na dodatkową emeryturę. Najlepsza opcja inwestycyjna to ta, która daje największe prawdopodobieństwo osiągnięcia oczekiwanej stopy zwrotu (czyli takiej, jaka przy założonej składce umożliwi osiągnięcie zaplanowanego celu inwestycyjnego). Gdy np. składka podstawowa wynosi 100 zł miesięcznie, a uczestnik PPE chciałby po 20 latach uczestniczenia w programie zgromadzić ... zł, to dla osiągnięcia takiego celu inwestycyjnego (... zł), składki uczestnika musiałyby być pomnażane w tempie � 6% rocznie (w realnej wartości). W tym przypadku największe prawdopodobieństwo uzyskania planowanej kwoty dawałby wybór funduszu zrównoważonego lub stabilnego wzrostu. Gdy przy takich założeniach (wysokości składki i okresu uczestnictwa) uczestnik planuje zgromadzić więcej i oczekuje jeszcze wyższej stopy zwrotu, np. 8% rocznie, to powinien wybrać agresywniejszą opcję inwestycyjną (fundusz akcji). Gdyby natomiast potrzebował zgromadzić mniejszą kwotę - wystarczałaby mu stopa zwrotu niższa, np. 3% rocznie, to nie powinien narażać swych oszczędności na duże okresowe wahania wartości środków. Wtedy do osiągnięcia zaplanowanego celu inwestycyjnego wystarczyłoby wybranie funduszu obligacji i funduszu stabilnego wzrostu (lub podział składki między tymi funduszami).

O czym trzeba pamiętać przy wyborze danej opcji inwestycyjnej?
O tym, by zawsze kierować się sprecyzowanym celem inwestycyjnym i nie dokonywać pochopnych zmian wybranej opcji, gdy bieżąca stopa zwrotu jest niższa od zaplanowanej lub niższa od tej, którą dały inne, niż już wybrana, opcje inwestycyjne. Ponieważ oczekiwana stopa zwrotu jest wartością uśrednioną, to może się zdarzyć, iż nawet w żadnym roku oszczędzania faktyczna stopa zwrotu nie będzie odpowiadała stopie oczekiwanej. Trzeba pamiętać o zupełnie naturalnym zjawisku, jakim jest występowanie w niektórych okresach stopy zwrotu niższej od oczekiwanej, ale i odwrotnie � także stopy wyższej.

Co jest zaletą funduszu akcji?
To, że oferuje potencjalnie najwyższą stopę zwrotu. Jeśli oczekuje się wysokiej stopy zwrotu (np. 8% rocznie lub nawet wyższej), to najpewniejszym sposobem jej osiągnięcia będzie wybór funduszu akcji. Oczywiście należy zdawać sobie sprawę, że choć fundusz akcji w porównaniu do innych opcji inwestycyjnych daje największą szansę na wysoką stopę zwrotu, to nie znaczy, że gwarantuje jej osiągnięcie. Trzeba też pamiętać, że jeżeli funduszowi uda się osiągnąć wynik średni taki, jaki zaplanował uczestnik PPE (np. 8% rocznie), to na wynik ten złożą się bardzo różne stopy zwrotu w okresach krótszych, a więc i ujemne. Ze względu na duże okresowe wahania wartości jednostek gromadzonych w takim funduszu, polecany jest on w okresach co najmniej kilkunasto-, a nawet kilkudziesięcioletnich.

Co jest zaletą funduszu obligacji?
To, że oferuje stabilny wzrost gromadzonych środków. Stopa zwrotu możliwa do osiągnięcia z tego funduszu jest co prawda niższa niż w przypadku innych opcji inwestycyjnych (np. funduszu akcji), ale też dużo niższe są okresowe wahania bieżącej wartości gromadzonych jednostek tego funduszu. Jeżeli więc oczekiwana przez uczestnika PPE stopa zwrotu będzie stosunkowo niska (np. 2-3% rocznie), to najpewniejszy sposób jej osiągnięcia da mu właśnie fundusz obligacji.

Co jest zaletą funduszy zrównoważonego i stabilnego wzrostu?
To, że łączą korzyści płynące z funduszu akcji (wyższy potencjał wzrostu) z korzyściami płynącymi z funduszu obligacji (stabilny dochód). Fundusze te powinny być wybierane przez uczestnika PPE, który oczekuje umiarkowanie wysokiej (np. 5-6% rocznie) stopy zwrotu, z tym, że jeśli bardziej zależy mu na wyższej stopie zwrotu, to powinien wybierać fundusz zrównoważony, a jeśli źle znosi okresowe wahania, to fundusz stabilnego wzrostu.

Dlaczego fundusze akcji są rekomendowane jako najlepszy sposób inwestowania w długim terminie?
Dlatego że wraz z wydłużaniem horyzontu czasowego rośnie (na skutek działania procentu składanego) korzyść z osiągania wyższej stopy zwrotu, oferowanej przez fundusze akcji, wzrasta też prawdopodobieństwo osiągnięcia takiej stopy zwrotu w rzeczywistości.

Dlaczego wraz z wydłużaniem horyzontu czasowego maleje ryzyko poniesienia straty w dobrze zarządzanym funduszu akcji?
Dlatego że w funduszach akcji, zarządzanych przez profesjonalistów, są akcje wielu dobrych przedsiębiorstw (nie występuje ryzyko związane z działalnością pojedynczej firmy), osiągających w długim terminie ponadprzeciętne zyski. Uczestnicząc w takim funduszu, ponosi się w praktyce tylko jedno ryzyko - okresowych wahań koniunktury na giełdzie. Ze względu na te wahania należy uznać za zjawisko naturalne okresowe spadki wartości akcji także najlepszych firm (dobranych do dobrze zarządzanego funduszu akcji), ale ceny takich akcji nigdy nie pozostają na niskim poziomie przez znacząco długi czas.

Gdy do emerytury pozostaje mniej niż 10 lat, to czy nie powinno się wybierać funduszu akcji?
Wszystko zależy od osobistej sytuacji uczestnika PPE. Dłuższy okres inwestowania daje większe prawdopodobieństwo osiągnięcia oczekiwanej stopy zwrotu w funduszu akcji niż okres krótszy. W okresach krótszych fundusz akcji może przynieść zarówno dużo wyższą niż oczekiwana stopę zwrotu (np. zamiast 8%, nawet 20%, a niekiedy i 30% rocznie), jak i stopę zwrotu dużo niższą, w tym - ujemną. Uczestnik PPE, mający do emerytury mniej niż 10 lat i oczekujący stopy zwrotu odpowiednio wyższej niż ta, jaką może przynieść fundusz akcji w okresach dłuższych, może wybrać fundusz akcji jako lokatę środków gromadzonych w PPE. Musi jednak pamiętać, że taki wybór w okresie krótszym oznacza akceptację zarówno osiągnięcia wysokich zysków, jak i możliwości poniesienia straty.

Czy wybór funduszu obligacji zamiast funduszu akcji jest złym wyborem, jeśli ma się jeszcze 30 lat do emerytury?
Nie, mimo że w tak długim terminie ryzyko poniesienia straty z funduszu akcji jest niskie i że można osiągnąć dużo wyższą niż w funduszu obligacji stopę zwrotu. Wybór bowiem zawsze należy dopasować do osobistych potrzeb i do własnej tolerancji na okresowe wahania wartości gromadzonych środków. Jeżeli do osiągnięcia zaplanowanego celu inwestycyjnego wystarczy stopa zwrotu stosunkowo niska (czyli 2-4% rocznie), to trzeba przemyśleć, czy w ogóle istnieje potrzeba narażania oszczędności na duże wahania w funduszu akcji. Trzeba również rozważyć, czy spadek wartości środków w danym roku (np. o 20% - zjawisko normalne w funduszu akcji) nie stanie się przyczyną zbyt silnego stresu dla uczestnika PPE i pochopnej zmiany opcji inwestycyjnej w najmniej korzystnym momencie. Wolno więc uznać, że w określonej sytuacji lepszym wyborem byłby wybór funduszu obligacji, nawet gdyby oczekiwana stopa zwrotu była istotnie wyższa niż możliwa do osiągnięcia w funduszu obligacji.

Czy i w jakiej proporcji można podzielić składkę między kilka opcji inwestycyjnych?
Możliwość podziału składki między funduszami, proporcje ewentualnego podziału, a także liczba funduszy, do których można alokować składkę jednocześnie - to wszystko zależy od warunków programu.

Czy obie składki: podstawowa i dodatkowa, muszą być w taki sam sposób alokowane?
Zależy od warunków programu, ale najczęściej w PPE przewidziany jest taki sam podział dla obu składek.

Czy i jak często można zmieniać sposób lokowania składek w trakcie oszczędzania?
To zależy od warunków danego PPE. Trzeba sprawdzić u pełnomocnika pracodawcy.

Czy zmiany sposobu lokowania składek są bezpłatne?
Tak i nie powinno się ponosić żadnej opłaty z tego tytułu.

Czy środki już zgromadzone na rachunku można przenosić z funduszu do funduszu?
Jeżeli program przewiduje alokację składki między funduszami, to powinien też przewidywać możliwość przenoszenia środków już zgromadzonych.

Czy przenoszenie zgromadzonych środków i zmiana sposobu lokowania przyszłych składek muszą być dokonywane jednocześnie?
W zależności od warunków programu może obowiązywać albo rozwiązanie, że obie te operacje są nierozłączne (dokonując zmiany sposobu alokacji składki, dochodzi do takiego przeniesienia środków między funduszami, by po zmianie nowy podział środków odpowiadał nowej alokacji składki), albo że mogą być dokonywane niezależnie.

Co powinien zrobić uczestnik PPE, by móc zmienić alokację składki i przenieść środki?
Odpowiednio zmienić deklarację przystąpienia do PPE (u pełnomocnika pracodawcy).

Od czego zależy bieżąca wartość środków zgromadzonych na danym rachunku?
Od liczby zapisanych na tym rachunku jednostek oraz od ich bieżącej ceny. Na bieżącą cenę jednostki (jednostek) ma wpływ bieżąca (giełdowa - rynkowa) wartość wszystkich lokat, jakie zarządzający funduszem (funduszami) dobrał do aktywów funduszu.

Jak i kiedy zapisywana jest składka na danym rachunku?
Uczestnik PPE za kwotę składki (ewentualnie pomniejszoną o opłatę manipulacyjną lub o opłatę za ochronę - w ubezpieczeniowej formie programu) nabywa określoną liczbę jednostek wybranego funduszu lub funduszy (gdy składkę alokuje do kilku funduszy). Jednostki te są zapisywane na rachunku uczestnika w dniu wpłynięcia środków do instytucji zarządzającej. Jeśli np. składka uczestnika PPE wynosi 100 zł i cała jest alokowana między funduszami akcji i stabilnego wzrostu w proporcji 50/50, to za 50 zł nabywa on jednostki uczestnictwa funduszu akcji i za 50 zł jednostki uczestnictwa funduszu stabilnego wzrostu.

Czy lepiej jest kupować jednostki tańsze, np. po 10 zł, czy droższe, np. po 100 zł?
To nie ma znaczenia, gdyż liczy się to, w jakim tempie zmienia się wartość jednostek.

Od czego zależy tempo wzrostu wartości jednostek zapisanych na moim rachunku?
Od zmiany wartości wszystkich lokat, będących aktywami wybranego funduszu. By rozumieć tempo wzrostu wartości jednostek, trzeba rozumieć zasady wyceny jednostek funduszu. Dobry jest tu przykład funduszu zrównoważonego (mieszanego). W takim funduszu 50% aktywów stanowią akcje różnych firm. Wycena akcji danej firmy wpływa na wartość jednostki uczestnictwa funduszu w proporcji, odpowiadającej udziałowi akcji tej firmy w aktywach funduszu (gdy akcje tej danej firmy stanowią np. 4% wszystkich aktywów, to właśnie w takiej proporcji wpływa na wartość jednostki uczestnictwa cena akcji tej danej firmy na giełdzie). Wszystkie akcje, które są w aktywach tego funduszu, wpływają natomiast na cenę jednostki w 50%. W pozostałych 50% wartość jednostki uczestnictwa funduszu zrównoważonego określa się na podstawie wyceny rynkowej obligacji i bonów skarbowych, a także na podstawie wypłaconych odsetek z obligacji, będących w aktywach tego funduszu.

Czy wartość jednostki może spadać?
Tak. Jeżeli większość aktywów funduszu zostanie wyceniona danego dnia według wartości niższej niż dnia poprzedniego, to tym samym wartość jednostki w tym danym dniu będzie niższa niż w dniu poprzedniej wyceny.

Czy wartość jednostki funduszu obligacji skarbowych zawsze rośnie?
Nie, ponieważ na wartość jednostki uczestnictwa funduszu obligacji wpływa nie tylko kwota doliczanych odsetek, ale i wycena obligacji na giełdzie. Jeśli wycena obligacji na giełdzie w danym dniu będzie niższa niż dnia poprzedniego, to może to spowodować obniżkę wartości jednostki uczestnictwa funduszu obligacji.

Czy okresowy spadek wartości jednostki może być korzystny dla uczestnika PPE?
Tak, gdyż uczestnik PPE dokonuje wpłat systematycznie i ma szansę skorzystać z okresu spadku wartości jednostki. Gdy przez dany okres wartość jednostki uczestnictwa jest stała, a potem spada i po pewnym czasie znów wraca do wyższych notowań, to uczestnik PPE może wykorzystać okres spadku notowań wartości, kupując więcej jednostek uczestnictwa.

Jak obliczać bieżącą wartość rachunku, jeśli składka alokowana jest do kilku funduszy?
Należy osobno obliczyć wartość jednostek każdego funduszu (mnożąc liczbę jednostek danego funduszu przez aktualną wartość jednostki), a następnie zsumować wartość środków posiadanych we wszystkich funduszach.

Czy przekazywanie do danego funduszu największej części składki oznacza, że uczestnik PPE będzie miał na swoim rachunku największą liczbę jednostek tego akurat funduszu?
Niekoniecznie, bo to zależy od wartości jednostek danego funduszu. Gdy np. składka uczestnika PPE wynosi 100 zł i przekazuje on 60 zł (60% składki) do funduszu, w którym wartość jednostki wynosi 20 zł, natomiast 40 zł (40% składki) przekazuje do funduszu, w którym wartość jednostki wynosi 10 zł, to wtedy za większą kwotę uczestnik nabędzie mniej jednostek (za 60 zł nabywa 3 jednostki, a za 40 zł - 4 jednostki).

W jaki sposób rozlicza się na rachunku uczestnika PPE operację przeniesienia środków między funduszami (między opcjami inwestycyjnymi)?
W dniu operacji przeniesienia środków dochodzi jednocześnie do wycofania danej kwoty z jednego funduszu (obliczonej jako iloczyn bieżącej wartości jednostki oraz liczby zapisanych na rachunku jednostek) i do nabycia za wycofaną kwotę jednostek uczestnictwa nowo wybranego funduszu (po cenie jednostek obowiązującej w dniu operacji przeniesienia).

Co się dzieje z bieżącą wartością rachunku, jeżeli nie wpływają nowe składki (gdy np. uczestnik PPE przestał pracować u danego pracodawcy)?
Wartość gromadzonych środków zwiększa się jedynie poprzez wzrost wartości zapisanych na rachunku jednostek, gdyż uczestnik PPE nie nabywa już nowych jednostek funduszu (lub funduszy).

W jaki sposób obliczana jest kwota wypłaty transferowej z PPE (np. na IKE - przy zmianie pracodawcy)?
Kwota wypłaty transferowej obliczana jest jako iloczyn liczby jednostek uczestnictwa zapisanych na rachunku uczestnika PPE oraz aktualnej wartości jednostki w dniu dokonywania tej wypłaty. Gdyby np. na rachunku było zapisane 100 jednostek uczestnictwa, a w dniu dokonywania wypłaty wartość jednostki wynosiła 80 zł i 15 gr, to kwota wypłaty transferowej wyniosłaby 8015 zł.

W jaki sposób obliczana jest kwota wypłaty jednorazowej, gdy uprawniony uczestnik PPE wybiera taką formę wypłaty środków?
Kwota wypłaty jednorazowej obliczana jest jako iloczyn liczby wszystkich jednostek uczestnictwa zapisanych na rachunku uczestnika PPE oraz aktualnej wartości jednostki w dniu dokonywania tej wypłaty. Gdyby np. na rachunku było zapisane 1000 jednostek uczestnictwa, a w dniu dokonywania wypłaty wartość jednostki wynosiła 80 zł i 15 gr, to kwota wypłaty jednorazowej wyniosłaby 80 150 zł.

W jaki sposób obliczana jest kwota raty, gdy uprawniony uczestnik PPE wybiera ratalną formę wypłaty środków?
Sposób obliczenia zależy od sposobu zdefiniowania raty w warunkach PPE - od tego, czy wysokość raty podano w postaci ustalonej kwoty czy ustalonej liczby jednostek uczestnictwa. Gdy rata ma postać ustalonej kwoty, to wtedy gdy uczestnik PPE otrzymuje wypłatę (co miesiąc lub z inną przyjętą częstotliwością), z jego rachunku zdejmowana jest odpowiednia liczba jednostek. Liczbę tę oblicza się jako iloraz ustalonej kwoty raty i aktualnej wartości jednostki (w dniu wypłaty). Jeśli np. kwota raty wynosi 1000 zł, a w dniu dokonywania wypłaty wartość jednostki wynosi 50 zł, to z rejestru uczestnika PPE zdejmowane jest 20 jednostek (jako wynik podzielenia 1000 zł - kwoty raty przez 50 zł - wartość jednostek). Gdy natomiast ratę określa stała liczba jednostek uczestnictwa, to w danym dniu dokonywania wypłaty zdejmowana jest taka sama liczba jednostek - wtedy kwotę raty oblicza się jako iloczyn liczby zdejmowanych jednostek i bieżącej wartości jednostki. W pierwszym przypadku stała jest kwota wypłacanej raty, a zdejmowana różna liczba jednostek; w drugim przypadku - odwrotnie: różna jest kwota wypłacanej raty, a zdejmowana stała liczba jednostek.

Czy dokonując wypłaty środków (w tym także wypłaty transferowej), uczestnik PPE ponosi jakieś koszty z tego tytułu?
Nie. Ani podmiot zarządzający nie może pomniejszać kwoty wypłaty żadnymi opłatami, ani pracodawca nie może obciążać uczestnika ponoszonymi z tego tytułu kosztami przelewu.

W jaki sposób i z jaką częstotliwością uczestnik PPE będzie informowany o stanie swego rachunku?
Jest to określone w warunkach umowy, ale nie rzadziej niż raz w roku w formie pisemnej.
TUTAJ JESTEŚ:
Zapamiętaj, że tutaj skończyłem czytać *
jak to działa ?
Wyszukiwarka

wersja do druku
poprzednia strona: dziedziczenie i własność środkówpoprzednia strona